Door: Peter Bosma

De filmanalyses van Wim Verstappen gedigitaliseerd

13 oktober 2014

Wim Verstappen (1937-2004) staat bekend als respectabel filmregisseur, maar hij was ook actief als onder andere filmcriticus, redacteur van het filmtijdschrift Skoop en filmdocent.

In een periode van twaalf jaar (1976-1988) publiceerde hij in Skoop een reeks gedetailleerde filmanalyses, waarin hij uitleg gaf over het filmvak, maar ook een demonstratie gaf van zijn filmpassie. Hij werkte hierbij samen met zijn broer Harrie Verstappen en later met zijn stiefzoon Ewald Rettich. Het waren bewerkelijke artikelen, alleen al omdat de bijbehorende foto’s van het scherm werden gefotografeerd.

De selectie van films bevatte een mengeling van premièrefilms en filmerfgoed, meest Amerikaanse producties. Slechts één keer besprak hij een film die hij zelf had geregisseerd (Pastorale 1943). Paul Verhoeven was twee keer het onderwerp van analyse, met Turks Fruit (1973) en Robocop (1987). 

Deze verzameling van ruim twintig ‘montagetafel-analyses’ is het waard om voor een nieuwe generatie lezers beschikbaar te worden gesteld, want deze teksten bevatten vakkundig commentaar die ieders kijkervaring zal verdiepen. De gedetailleerde filmanalyses die Wim Verstappen opschrijft kunnen voor lezers in de 21e eeuw een inspiratiebron vormen om zelf aandachtiger te kijken naar de besproken films, of voor het ontwikkelen van videolezingen hierover of het ontwikkelen van andere nieuwe besprekingen.

Gelukkig heeft de Stichting Continue Speelfilmproductie de taak op zich genomen de verzameling van 22 montagetafel-analyses te digitaliseren. Digitaal beschikbare afleveringen zijn hier in te zien:

‘Montagetafel-analyses’ door Wim Verstappen, gepubliceerd in Skoop

  1. All the President’s Men: Watergate omgebouwd tot perfecte thriller, in: Skoop jrg 13, nr 5 (mei 1976) 19-25.
  2. High and Low: Hoe de filmwetten zich aan Kurosawa onderwerpen, in: Skoop jrg 12, nr 9 (november 1976) 15-31.
  3. The Godfather part II: Het missen van de essentie als principe, in: Skoop jrg 13, nr 1 (januari 1977) 22-29.
  4. Deep Throat: De filmwetten van de harde porno, in: Skoop jrg 13, nr 2 (feb/mrt 1977) 44-47.
  5. The Killer Elite: De trucs van Peckinpah om uit niets spanning te maken, in: Skoop jrg 13, nr 4 (mei 1977) 9-15.
  6. Jaws, in: Skoop jrg 14, nr 1 (feb 1978) 23-26.
  7. Pastorale 1943: Waarom Vestdijk niet letterlijk kon worden verfilmd, in: Skoop jrg 14, nr 4 (juni 1978) 39-45.
  8. Rocco en zijn broers: Visconti laat zich niet bij een pilsje navertellen, in: Skoop jrg 14, nr 6 (augustus/september 1978) 45-51.
  9. Spaanse Aarde, in: Skoop jrg 14, nr 8 (november 1978) 29-31.
  10. The Invasion of the Body Snatchers: Pseudo-lijken in peulen, in: Skoop jrg 14, nr 10 (december/januari 1978/79) 52-59.
  11. Notorious: een spionageverhaal over erotiek, in: Skoop jrg 15, nr 3 (april 1979) 23-33.
  12. To Have and Have Not: Hawks’ zorg voor Lauren Bacall, in: Skoop jrg 15, nr 6 (augustus 1979) 24-29.
  13. De vliegende paarden van Apocalypse Now, in: Skoop jrg 15, nr 9 (november 1979) 24-29.
  14. De verkenningsboring (Haanstra 1954) & Louisiana Story (Flaherty 1948), in: Skoop jrg 15, nr 10 (dec 1979) 33-40.
  15. North by Northwest: de meest amusante Hitchcock, in: Skoop jrg 16, nr 4 (mei/juni 1980) 24-38.
  16. Stanley Kubrick: Dr. Strangelove: analyse op de montagetafel, in: Skoop jrg. 16 nr 8 (oktober 1980) 26-34.
  1. Turks Fruit, oesters, Durex, broer Jan en een dineetje, in: Skoop, jrg 17, nr 5 (juli 1981) 23-26.
  2. Psycho: de eenvoud van Hitchcock, in: Skoop jrg 17, nr 3 (april 1981) 32-35.
  3. Videoclips: meer dan een hausse bij kinderen, in: Skoop jrg 21, nr 8 (november 1985) 22-24.
  4. Robocop, in: Skoop jrg 23/24, nr 12/1 (december 1987/januari 1988) 36-40.
  5. Fatal Attraction, in: Skoop jrg 24, nr 4 (april 1988), 25-30.
  6. Paris, Texas: een vlekkeloze film zonder vlees, in Skoop, jrg 20, nr 9/10, (december 1984/januari 1985)

Enkele overige publicaties van Wim Verstappen

  • Amarcord: een perfecte Fellini, in: Vrij Nederland 15 juni 1974.
  •  ‘Douglas Sirk: Het theater is fascistisch, film is goddank nog populair’, in: Skoop jrg 14, nr 10 (dec/jan 1978-1979) 49-51.
  • ‘Family Plot: Publiek te schurkerig om schurken te herkennen’, in: Skoop jrg 12,nr 7 (aug/sept 1976) 26-28.
  •  ‘Suspense moet op emotie gericht zijn’, in: Skoop jrg 12, nr 8 (okt 1976) 44-48.
  • ‘Wie weet blijkt Le Mépris nu een klasse beter’, in: Skoop jrg 12, nr 1 (dec 1991/jan 1992) 16-19.
  • ‘Waarom de auteurstheorie een Franse uitvinding is’, in: Hans Beerekamp et.al. (eds), Filmjaarboek 2001, Amsterdam: Uitgeverij International Theatre & Film Books, 2002, pp. 22-25.


Documentatie over Wim Verstappen